La reconquista

En l’an 711, los Sarrasins qu’arribèn en Espanha e conquistèn lo reiaume Visigòt, manca Asturias e vaths pirenencas.

En l’an 721, qu’estón batuts peu Duc Audon (o Eudes) d’Aquitània a la batalha de Tolosa. Mes en passar peu pòrt de Roncesvaus, qu’arribèn a Peitius on estón arrestats per las armadas deu Duc Audon e deu Franc Carles Martel (732). Los Francs que mièn combats contraus Sarasins tà conquistar Septimania e los possar lo mes luenh possible.

Marca Hispanica

Marca Hispanica

Los Francs que conquistèn Barcelona en l’an 801. Que creèn la Marca Hispanica e nomèn comtes Francs tà susvelhar Barcelona e las vaths pirenencas.

Los Gascons qu’arremplacèn los comtes Francs e fondèn los reiaumes d’Aragon e de Navarra.

En Asturias, lo rei Alfons que comencè la Reconquista ajudat per Gascons vienguts numerós tà installà’s e fondar vilatges.

Lo Duc de Gasconha Sans Mitarra qu’estó hèit presoèr en l’an 850 e liberat contra rescat*. Lo Duc Sans Guilhem qu’ajudè au rei de Pampalona pr’amor s’èra maridat dab la soa hilha Urraca.

BatalhaA la mort deu rei de Pampalona en 1035, que’s fondèn los reiaumes de Castilha, de Navarra e d’Aragon.

A cada expedicion en Espanha, volontaris gascons qu’èran numerós. Los reis d’Aragon que balhavan tèrras e drets aus qui combatèvan.

Barris sancèrs qu'estón poblats de Gascons a Jaca, Pampalona, Estella.

Que coneguem l’istòria d’Espaiol de Labort qui’s devèva har monge a l’abadia de Sòrda. Quan aprengó lo sièti de Saragòssa, autanlèu que partí en empruntar 150 sòs a l’abadia tà crompar armas.

Monte Aragon

Monte Aragon

Lo vescomte Gaston IV de Biarn aperat « Lo crotzat » qu’ajudè au rei Alfons I d’Aragon.

En 1118, Gaston que partí assietar Saragòssa dab Arnaut de Lavedan, Pèir de Gavarrèt, Centolh de Bigòrra, Guilhèm-Hòrt de Sola. La vila qu’estó conquesida en deceme.

En junh de 1120, Robèrt de Tartàs, Amaniu d’Albret, Pèir de Mugron, Llobèt de Maremne, Bertràn de Labort e los vescomtes de Sola e d’Arberoa, miats peu Duc d’Aquitània, que participèn a la conquista de Calatayud.

Batalha Sarrasins Crestians

Batalha Sarrasins Crestians

En l’an 1125, Alfons d’Aragon e Gaston IV de Biarn que partín en cavaucada de cap a Andalosia.

Qu’arribèn davant Granada en genèr de 1126 mes ne la podón pas conquesir.

Que ganhèn la batalha de Anzul. Que s’en tornèn en miar dab eths, crestians qui èran demorats en Andalosia, tà tornar poblar los paises de la montanha a l’Ebre qui avèvan patit de las guèrras.

Gaston IV que’s morí en 1130 dens un combat mentre que lo rèi Alfons assietava Baiona qui apartenèva au rei de Castilha. Lo sièti durè 1 an shens succès. Que’s morí a la batalha de Fragà en 1134.

La Reconquista que durè dinc a l’an 1492 on lo rei Ferran de Castilha conquesí lo reiaume de Granada.

 

Vocabulari

Rescat : rançon

Imprimer cet article