Posts de Anna-Pèire

19 – Vilas e vilatges (10 – 11 ans)

Istòria Vilas e vilatges   A l’epòca deus Romans, lo monde que vivèvan a l’entorn de las villae esparriscladas* en lo parçan. Quan se bastín glèisas o castèths, lo monde que s’arregropèn en quauques maisons. Atau, lo vilatge de L’Arromieu dens lo Gèrs estó creat en l’an 1080 a costat de la cabana d’un ermita.…

Lire la suite

Madama Fòlcus qu’amainada

NATURA Madama Fòlcus qu’amainada http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2019/10/madama-folcus.mp3 Madama Fòlcus, on ès? Fòlcus – extrèit de La Hulotte Ací. Que vivi dens las maisons. Que soi ua aranha. Que soi de bon reconéisher*, qu’èi las patas longas, longas… e qu’aimi de víver de cap envath*. mosquit   E’t sembli a un mosquit? Nani. N’èi pas alas. E ne…

Lire la suite

18 – Las crotzadas (10 – 11 ans)

Istòria Las crotzadas Los Turcs que guerrejavan contra l’empèri crestian d’Orient. En l’an 1071, que conquistèn Jerusalèm e empachèn lo romivatge*. Alavetz, lo Papa Urban, qui èra a Clarmont d’Auvèrnha, prediquè en 1095 la desliurança de Jerusalèm. Autanlèu, monde de tots país que partín. Qu’obtengón la remission deus lors pecats, e los lors bens qu’estón…

Lire la suite

Chivau de palha (6-7 ans)

Cançons Chivau de palha http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2019/09/Joan-Francés-Tisnèr-Ua-miduna-mitrena-3-07-Chivau-de-palha.wav Chivau de palha, chivau de batalha, chivau de hen, chivau d’arren. Chivau d’èrba, Chivau de mèrda !  Joan Francés Tisnèr      Imprimer cet article

Lire la suite

17 – Ua Gasconha navèra (10 – 11 ans)

Istòria Ua Gasconha navèra   Après la batalha de la Castela de 1036, los ducats d’Aquitània e de Gasconha estón arregropats e gavidats* peu Duc Gui-Jaufré. Los Gascons n’ac volón pas e la Gasconha que cambiè.   Lo Biarn qui èra luenh de Bordèu miè ua politica autonòma. Per maridatges, que s’estaquè* las vescomtats d’Auloron,…

Lire la suite

Pelòt eròi o bandolèr ? (10-11 ans)

Pelòt eròi o bandolèr ? http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2019/09/pelot.mp3  Pelòt, tau ei lo chafre* balhat a Joan Lamon. Joan Lamon qu’ei un Bigordan de la fin deu sègle XVIII – debuta deu sègle XIX. Que vad a la fin deu sègle XVIII a Soreac en Bigòrra e que’s moreish* en 1816 a Tarba. Que coneishem Pelòt coma lo…

Lire la suite

La parpalhòla (8-9 ans)

La parpalhòla* http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2019/09/La-parpalhola.mp3 Au castèth de Jan de Nivèla, Un bèth e lusent parpalhon Prenó* la lutz de la candèla Pr’un bèth e lusent sorelhon ; Au ras deu moc* que vira, ardòla*, Enluat* per los eslamats* ; Tant que s’i hè tant que viròla, Que’n a los aliròts* cramats.   Cesari Daugèr Vocabulari Parpalhòla :…

Lire la suite

16 – La Glèisa en Gasconha (10 – 11 ans)

Istòria La Glèisa en Gasconha La cristianizacion de la Gasconha que comencè au sègle 4au per missionaris venguts d’Africa e de Siria : Sever, Clar, Lupèrc, Orens, Saturnin, qui balhèn la sua especificitat a la Glèisa gascona. Lo crisme de la glèisa de Montsaunès (31) Bèth temps a, lo crisme qu’arremplaçava la crotz en las glèisas.…

Lire la suite

Revision

Devinalhas de bon hèr Ací qu’èm dotze hrairs; jo, que neishoi lo dusau e totun soi lo hrairòt. Com se pòt? Responsa Que soi Heurèr Que i a 2 pairs e 2 hilhs, mès sonque i a 3 personas. Com es? Responsa Lo gran-pair, lo pair, lo hilh. Qu’a huelhas, e n’es pas un arbo.…

Lire la suite

15 – La reconquista (10 – 11 ans)

Istòria La reconquista En l’an 711, los Sarrasins qu’arribèn en Espanha e conquistèn lo reiaume Visigòt, manca Asturias e vaths pirenencas. En l’an 721, qu’estón batuts peu Duc Audon (o Eudes) d’Aquitània a la batalha de Tolosa. Mes en passar peu pòrt de Roncesvaus, qu’arribèn a Peitius on estón arrestats per las armadas deu Duc…

Lire la suite