Jòcs Las quilhas de nau Las quilhas de nau que son un jòc jogat sustot en Bearn, Lanas e Bigòrra. Lo noste Enric* qu’i jogava dejà. Qu’ei un pòc lo bowling deu sud-oest. Que cau har càder nau quilhas de husta (de hac* per mélher díser), hautas de 96 cm,  dab un bòlo* de noguèr*…

Lire la suite

NATURA L’esquiròu L’esquiròu que viu dens los arbes. D’un saut, que passa de l’ua branca a l’auta. A còps, la sua coda que hè com un balancièr. La sua coda que sembla a un plumalh : para-sorelh l’estiu, paraploja quan plau, mantòl l’ivern. Espia. Que hè aus estujòus*. Qu’ei mauaisit de’n véder un. Que cèrca…

Lire la suite

SCIÉNCIAS Comunicar pertot dens lo monde – 1 Los equipaments Mercés a internet, que podem comunicar dab tot lo monde e pertot. Internet que vòu díser International Net (hialat internacionau). Atau, internet qu’ei un gran hialat qui entreliga los ordenadors o autes equipaments. Coma fonciona? Tot prumèr, que’t cau un ordenador, un portadís (ordenador portable),…

Lire la suite

SCIÉNCIAS 1 – La matèria, qu’ei aquò?   Qu’aperam matèria tot çò qui compausa lo noste univèrs: los planetas, las estelas… tots los objèctes coma un calhau, ua borsa de plastic, ua cadièra, un estilo, ua veitura… tots los èstes coma ua flor, un can, un òme… E l’aiga e l’aire tanben. Que son compausants…

Lire la suite

Leò qu’ei un pirata http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2021/09/Leo-quei-un-pirata.mp3 A Leò, que l’agradan las istòrias de piratas. Que s’imagina passar* las mars en un batèu dab un drapèu negre e descobrir tesaurs en islas luenhècas*. Aqueste vrèspe, lo son pairbon* qu’ei vengut dab un paquetòt. En dehens, que i a pintruras de cara* e ua cluca* entà l’uelh. –…

Lire la suite
Cobèrta deu libe Las oposicions de l'empèri dusau

Istòria Prosperitat au 2au Empèri Napoleon qu’abdiquè en 1814 mes que tornè au poder tres mes, en 1815. Los navèths reis de França Loís XVIII, Carles IX e Loís-Felip 1èr ne podón manténguer la monarquia qui cessè en 1848. Lo govèrn desmonedat que creè l’impòst deus 45 centimes (per 1 Franc d’impòst, lo monde pagavan…

Lire la suite

Istòria Minjar ger e uei Los nostes ajòus que minjavan e que cosinavan autament. Òc ben, mès que vòu díser ? Preïstòria Cuelhuda L’homo erectus (òme quilhat), aqueth ominid* que vivèva enter 1,8 milions d’ans e 300 000 avant lo present, que minjava fruts, arrasics*, tubercules, ueus, cucas*, peishs… Çò qu’aimava? Lo crud, lo cueit e lo……

Lire la suite

Contra los arrats   http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2021/09/Contra-los-arrats.mp3 Arraton, maishant arrat, M’as minjat un sac de blat. M’as traucat dotze camisas, Vint linçòus, cinquanta toalhas. Vè-te’n arrat, arraton. Vè-te’n d’aquesta maison.   Cadette Saint-Avit (Gèrs)   Vocabulari linçòu : drap toalha : torchon traucar : trouer Imprimer cet article  

Lire la suite

Istòria La Revolucion Francesa Lo reiaume de França qu’èra endeutat e las cuelhudas* qu’èran de las maishantas en mei d’ua provincia per causa de hred e de ploja. Lo rei Loís XVI que decidí de convocar los Estats Generaus deu reiaume qui s’amassèn en mai de 1789. Lo quasèrn de la comnautat de Sanós  …

Lire la suite
La corsa landesa - dessenh de Dupouy

Jòcs e tradicion La corsa landesa   La corsa landesa qu’ei un espòrt tradicionau en Gasconha. Un document de 1289 guardat aus Archius de Baiona que parla dejà de jòcs taurins. Mès a l’epòca, que dèishavan los taurs córrer per las carrèras, com a Pampalona.   Adara qu’a cambiat. Tot que’s passa en ua arena.…

Lire la suite