Seguretat rotèra – marchar       Marcha tostemps suu trepader Avisa’t a las bicicletas, a las trotinetas e aus ròllers qui van mes viste que tu. Quan passas davant un portau, ua sortida de garatge o de parcatge, verifica que nada autò ne’n sòrtia.         Se non i a pas trepaders,…

Lire la suite

Cançons Anem t’ara vinha http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2020/03/Joan-Francés-Tisnèr-Ua-miduna-mitrena-3-10-Anem-tara-vinha.wav Lo lop n’i ei pas. Que minjaram higas, arrasim muscat. Lop, lop, non minjaràs ’ras mias hilhetas. Lop, lop, non minjaràs eths miés hilhons ! – Lop, lop, qué hès ? – Que hèi cauhar aiga. – Tà qué hèr aquera aiga ? – Tà esmóler eth mié cotèth. –…

Lire la suite

Istòria La guèrra de cent ans Possessions deus Plantagenêts (en ròsa e roi) Desempuish lo maridatge d’Alienòr d’Aquitània dab Enric Plantagenêt (futur rei d’Anglatèrra), Francés e Anglo-Aquitans que’s hasèvan la guèrra pr’amor que los Anglo-Aquitans aucupavan un gran territòri, la mieitat de la França actuau. La patz regnava desempuish 1286.     En octobre de…

Lire la suite

Los noms de las vilas A còps, noms de vilas o de vilatges que son amusants. A jo, que m’agrada « Sent Perdon », un vilatjòt de las Lanas, o « Canhòta », totjorn de las Lanas. Que i a tanben « Lo Chapelòt » en Bearn, e mei d’un « Montgalhard » per tota…

Lire la suite

Istòria Los chivalièrs Los chivalièrs combatèvan a chivau. Que seguivan un còde d’aunor qui volèva que defenossen* los praubes, las veudas e los orfalins. Que cercavan ua glòria personau en los combats e n’èran pas briga disciplinats a la guèrra. L’aprenedissatge que durava mantua annada. Lo rei adoba a chivalièrs A 7 ans, lo dròlle…

Lire la suite

Animau ! http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2020/02/Animau.mp3   Rafèu qu’a sheis ans. Que va a l’escòla primària dempuish ueit jorns. Qu’ei content pr’amor que i a amics e amigas de l’an passat, de la ninoèra*. E, de mei, la regenta que conta hèra de causas*. Quan Rafèu respon a çò que lo demanda, ei segur de son fèit. Uei la…

Lire la suite

Istòria L’ataca d’un castèth   Los castèths èran bastits tà deféner un parçan*. Quan i avèva guèrras, qu’èran aprovedits de viòcas*, equipats de defensas de husta* e garnisons qu’èran installadas. Lo castèth de Vilandraut Lo castèth de Mauvesin (65)                            Los qui atacavan,…

Lire la suite

Cançons L’ahromigon http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2020/02/Joan-Francés-Tisnèr-Ua-miduna-mitrena-3-30-Lahromigon.wav L’ahromigon e’m pica au pè }bis, que m’i pica, que m’i gripa, que m’i hè lo chica-mica, E ! L’ahromigon e’m pica au pè ! picar : piquer ; gripar : griffer ; hèr lo chica-mica : mettre en morceaux L’ahromigon e’m pica au dit… L’ahromigon e’m pica au nas… L’ahromigon e’m…

Lire la suite

NATURA Los clucs — E coneishes los clucs ? — Benlèu. N’ac sèi pas. — Que pensi que tiò. Qu’ei un harri, un crepaut petitòt (3,5 cm), marron, vorruguejat*. Que’us entenes per la campanha se t’estremas* de las vilas e deus vilatges. D’abriu a seteme, que cantan tota la neit, sense estangà’s*, ua sola nota cada…

Lire la suite

Istòria L’òst a l’atge mejancèr   A l’atge mejancèr, n’i avèva pas armadas regularas com au dia de uei. Lo senhor que convocava l’òst per un servici de quaranta dias. Convocar l’armada s’aperava convocar lo Ban*. Au cap deus quaranta dias, los soldats que se’n tornavan tà casa. Cada senhor qu’arribava a l’òst dab òmis…

Lire la suite