Lo Panteon Pirenenc   E coneishetz a Pirena, au Joan de l’Ors, au Becut, a la Cama-Cruda ? Que son personatges deu panteon pirenenc. Un panteon qu’ei un ensemble de creaturas, de dius e d’èstes legendàris. Totas las culturas que n’an un : los Grècs, los Romans, los Cèltes, etc… e a noste tanben, que n’i…

Lire la suite

Comptina La paur http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2021/02/Joan-Frances-Tisner-Ua_-miduna_-mitrena-3-11.mp3   Si n’ès pas brave, lo minjatotser que’t va viéner cercar… Que te’n cau tornar, pr’amor la camacruda que’t va gahar… Lo sopatard se’vs va minjar… Cara’t la camacruda que se’t va viéner cuélher… Lo père tanoquèr que va arribar tà’t copar los dits. Joan Francés Tisnèr       Imprimer…

Lire la suite

La cigala e la hromiga L’estiu se n’èra anat Dab l’autona daurada, E nos avè leishat Soleta dins son prat, La cigala estonada De non pas mei trobar Mosca ne vèrme tà minjar. Calèva Portant víver : E quin hèr shens emprontar ? La bestiòta Tota tristòta Donc se’n va La hormiga trobar, La pregant de…

Lire la suite

Los elefants shiulaires de Laòs-Haut   Dens un endreit mei lònh que los salsifics, pas lònh de l’endreit aon lo sorelh ven roge, i a un petit país tot blanc, lo Laòs, e tot en haut d’aqueth país i avèva un aute país tot blu, lo Laòs-Haut… Sàbetz çò que l’òm tròba dens aqueth país…

Lire la suite

Cançons Lo minjar de la setmana Que i a mes d’ua comptina suu minjar de la setmana. A tu de descobrir las paraulas…   http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2021/01/18-Piste-18.mp3 Diluns, sopa de gruns Dimars, sopa de farç Dimècres, sopa de clèsques Dijaus, sopa de calhaus Divès, sopa de céners Dissabte, sopa de pasta Dimenge, sopa de hitge M. Crastes (Gers)…

Lire la suite

Istòria Países d’Estats e d’Eleccions   En Gasconha, Agenés, Armanhac, Astarac, Bigòrra, Bearn, Comenge, Gavardan, Labord, Marsan, Navarra, Nebosan, Quate-vaths, Ribèra-Verdun, Sola e Vasadés, qu’èran países d’Estats. Qu’ei a díser qu’èran gavidats* per ua amassada compausada de delegats deus tres ordis (clergat, noblessa, tèrç estat) de cada país. Edicte deu rei de 1633 de convocacion…

Lire la suite

La Tèrra que vira a l’entorn deu Sorelh   En 280 avant Jèsus Crist, un Grèc, Aristarc de Samos, qu’imagina la Tèrra que vira a l’entorn deu Sorelh, mès ne’u pòt pas provar. En 1553, Nicolau Copernic hè calculs qui demostra l’eliocentrisme (centrat sus Èlios, lo Sorelh en grèc) e Galilèu qu’ac confirma dab un…

Lire la suite

NATURA Lo desman http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2021/01/lo-desman.mp3 Adiu, Desman, Marie-Claude Guerineau E’m reconeishes ? Que soi de la familha deu bohon. De vertat, que m’apèri desman. Los Francés que m’apèran tanben arrat-trompeta pr’amor lo men nas que’s sembla a ua trompa. N’ei pas entà trompetar, mes entà cercar insèctes e vèrmis* qui viven dens los gravèrs* deus arrius. Qu’èi…

Lire la suite

Istòria Gascons en America Pendent las guèrras de religion, los protestants que volón crear colonias en America tà húger* las persecucions. La prumèra colonia que s’establí a Rio, au Brasil, de 1555 a 1560 mes ne s’escadó* pas. La Florida francesa En 1562, lo capitani Joan Ribault que creè un fòrt en Florida. Que se’n…

Lire la suite

Tradicion Passacarrèra deu 24 de deceme   Hiu hau ! eras iròlas de Nadau ! [Youpi ! Les châtaignes de Noël !] Lo 24 de deceme, los mainats que passan dens las carrèras dab pelhas a tot anar.   A hum ! a hum ! a hum ! Dejà per las maisons que s’aubrishen las…

Lire la suite