Traversar     Aten dinc a que sia verd lo huec taus pedanhs Menshida’t deus veïcules estujats : ua veitura que pòt arribar de darrèr un camion. Espia de plan, pr’amor daubuns veïcules, com bicicletas o veituras electricas, ne hèn guaire de brut. Espia de cada costat avant de traversar Verifica tanben que non i…

Lire la suite

Istòria La fin deus Armanhacs Los domènis armanhaqués en Gasconha e en Roergue Los comtes d’Armanhac que vadón poderós. En 1140, qu’unifiquèn Armanhac e Fesensac. Per maridatges o crompas, qu’obtengón lo comtat de Rodés en 1306, la Ribèra baisha en 1307, Auvilar en 1324, lo Pardiac en 1379, la Lomanha en 1393, las Quate vaths…

Lire la suite

Devinalhas Que disi Bau, bau Qui soi? Réponse Lo can Que disi Mè, mè. Qui soi ? Responsa La cabra Que canti kikiriki. Qui soi ? Responsa Lo poth, lo hasan o lo galh Qui canti Riu-chiu-chiu. Qui soi ? Réponse L’ausèth Qui disi Bè bè. Qui soi ? Réponse Lo moton Que hèi Vvvv.…

Lire la suite

Cançons Lo molin http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2020/04/Molin.m4a   Vira molin, vira, vira Jo que soi tant amorosa De las mias aulhetas qu’enteni l’esquira Vira molin, vira, vira Que soi ara hèra malurosa Eth que se n’ei anat Vira molin, vira, vira Tau miè còr tot capvirat Las sasons coma la tua aiga que passan E jo, que’t torni…

Lire la suite

Istòria Armanhac e Bearn: los hrairs enemics La guèrra entre Armanhac e Bearn que comencè dab la succession de la Bigòrra. La comtessa Peironèla se maridè cinc còps. Quan se morí en 1251, lo son arrèrhilh Esquivat succedó, mes Gaston VII de Bearn reivindiquè la Bigòrra au nom de la soa hemna Matà, qui èra…

Lire la suite

Seguretat rotèra – marchar       Marcha tostemps suu trepader Avisa’t a las bicicletas, a las trotinetas e aus ròllers qui van mes viste que tu. Quan passas davant un portau, ua sortida de garatge o de parcatge, verifica que nada autò ne’n sòrtia.         Se non i a pas trepaders,…

Lire la suite

Cançons Anem t’ara vinha http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2020/03/Joan-Francés-Tisnèr-Ua-miduna-mitrena-3-10-Anem-tara-vinha.wav Lo lop n’i ei pas. Que minjaram higas, arrasim muscat. Lop, lop, non minjaràs ’ras mias hilhetas. Lop, lop, non minjaràs eths miés hilhons ! – Lop, lop, qué hès ? – Que hèi cauhar aiga. – Tà qué hèr aquera aiga ? – Tà esmóler eth mié cotèth. –…

Lire la suite

Istòria La guèrra de cent ans Possessions deus Plantagenêts (en ròsa e roi) Desempuish lo maridatge d’Alienòr d’Aquitània dab Enric Plantagenêt (futur rei d’Anglatèrra), Francés e Anglo-Aquitans que’s hasèvan la guèrra pr’amor que los Anglo-Aquitans aucupavan un gran territòri, la mieitat de la França actuau. La patz regnava desempuish 1286.     En octobre de…

Lire la suite

Los noms de las vilas A còps, noms de vilas o de vilatges que son amusants. A jo, que m’agrada « Sent Perdon », un vilatjòt de las Lanas, o « Canhòta », totjorn de las Lanas. Que i a tanben « Lo Chapelòt » en Bearn, e mei d’un « Montgalhard » per tota…

Lire la suite

Istòria Los chivalièrs Los chivalièrs combatèvan a chivau. Que seguivan un còde d’aunor qui volèva que defenossen* los praubes, las veudas e los orfalins. Que cercavan ua glòria personau en los combats e n’èran pas briga disciplinats a la guèrra. L’aprenedissatge que durava mantua annada. Lo rei adoba a chivalièrs A 7 ans, lo dròlle…

Lire la suite