48- Prosperitat au Dusau Empèri (10-12 ans)

Cobèrta deu libe Las oposicions de l'empèri dusau

Istòria Prosperitat au 2au Empèri Napoleon qu’abdiquè en 1814 mes que tornè au poder tres mes, en 1815. Los navèths reis de França Loís XVIII, Carles IX e Loís-Felip 1èr ne podón manténguer la monarquia qui cessè en 1848. Lo govèrn desmonedat que creè l’impòst deus 45 centimes (per 1 Franc d’impòst, lo monde pagavan…

Lire la suite

Minjar ger e uei (8-9 ans)

Istòria Minjar ger e uei Los nostes ajòus que minjavan e que cosinavan autament. Òc ben, mès que vòu díser ? Preïstòria Cuelhuda L’homo erectus (òme quilhat), aqueth ominid* que vivèva enter 1,8 milions d’ans e 300 000 avant lo present, que minjava fruts, arrasics*, tubercules, ueus, cucas*, peishs… Çò qu’aimava? Lo crud, lo cueit e lo……

Lire la suite

Contra los arrats (5-7 ans)

Contra los arrats   http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2021/09/Contra-los-arrats.mp3 Arraton, maishant arrat, M’as minjat un sac de blat. M’as traucat dotze camisas, Vint linçòus, cinquanta toalhas. Vè-te’n arrat, arraton. Vè-te’n d’aquesta maison.   Cadette Saint-Avit (Gèrs)   Vocabulari linçòu : drap toalha : torchon traucar : trouer Imprimer cet article  

Lire la suite

46- La Revolucion francesa (10-12 ans)

Istòria La Revolucion Francesa Lo reiaume de França qu’èra endeutat e las cuelhudas* qu’èran de las maishantas en mei d’ua provincia per causa de hred e de ploja. Lo rei Loís XVI que decidí de convocar los Estats Generaus deu reiaume qui s’amassèn en mai de 1789. Lo quasèrn de la comnautat de Sanós  …

Lire la suite

La corsa landesa (8-9 ans)

La corsa landesa - dessenh de Dupouy

Jòcs e tradicion La corsa landesa   La corsa landesa qu’ei un espòrt tradicionau en Gasconha. Un document de 1289 guardat aus Archius de Baiona que parla dejà de jòcs taurins. Mès a l’epòca, que dèishavan los taurs córrer per las carrèras, com a Pampalona.   Adara qu’a cambiat. Tot que’s passa en ua arena.…

Lire la suite

A la lua (5-7 ans)

A la lua http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2021/08/A-la-lua.mp3 Lua, lua, Papà lua, La cornuda Te saluda Taliban, Palipan, Segolena Marmitena. Taliban,  Palipan, Segolena Marmitan. Joan Francés Bladé Vocabulari Cornuda : la lua cornuda qu’ei le croissant de lune Imprimer cet article  

Lire la suite

Au sorelh (10-12 ans)

Au sorelh   Sorelhet, de l’aire en l’aire, Bota lo nas dens l’escudèla. L’escudèla qu’ei d’argent, Las sopetas de pan blanc, Lo culhèr de còrna. Abaisha, Sorelhet, abaisha, abaisha, De tres oras mes qu’agèr. Agèr, n’avi un gran vrespalh :  Auèi, n’èi pas qu’un brigalh. L’ac èi dat a l’agaçat, Se’n angosse Maravat, Maravat jo…

Lire la suite

Hòrt en matematicas! (8-9 ans)

Devinalhas Guilhèm qu’a 6 ans, Ectòr qu’a 9 ans de mei, Ida qu’a 4 ans de mei qu’Ectòr e Dafné qu’a 2 ans de mensh qu’Ida. Quin atge a Dafné ? Responsa 17 ans E coneishes la responsa ? 40 x 60 = Responsa 2 400

Lire la suite

Madamisèla (5-7 ans)

Madamisèla   http://arraton.fr/arraton.fr/wp-content/uploads/2021/06/Madamisela.mp3 Madamisèla, Hasetz-vos bèra. Mossur Deupeu, Torna bèthlèu.   Se vos embraça, Hasetz-lo plaça. Se vos hè dus potons, Guardatz-vos los.   Madamisèla, Hasetz-vos bèra. Voste galant Venguerà doman.   Se vos embraça, Hasetz-lo gràcia. Mès, se vos mòrd, Cridatz bien hòrt.    Poèma deu Lengadòc   Vocabulari bèra : belle bèthlèu :…

Lire la suite

45 – La refòrma municipau (10-12 ans)

Istòria La Refòrma municipau En Gasconha, cònsols elegits cada annada peus poblans que gavidavan* las comunautats (vilas e vilatges). Los cònsols que decidivan deus ahars de la comunautat, de las finanças, de la defensa, deus mercats e de la policia tà conservar la tranquilitat deus poblans. Lo poder reiau que cercava a los conta-rotlar. Los…

Lire la suite