10-12 ans

25 – L’ataca d’un castèth (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / février 17, 2020 / Commentaires fermés sur 25 – L’ataca d’un castèth (10-12 ans)

Istòria L’ataca d’un castèth   Los castèths èran bastits tà deféner un parçan*. Quan i avèva guèrras, qu’èran aprovedits de viòcas*, equipats de defensas de husta* e garnisons qu’èran installadas.                            Los qui atacavan, devèvan préner los castèths los uns après los autes…

Read More

24 – L’òst a l’atge mejancèr (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / janvier 27, 2020 / Commentaires fermés sur 24 – L’òst a l’atge mejancèr (10-12 ans)

Istòria L’òst a l’atge mejancèr   A l’atge mejancèr, n’i avèva pas armadas regularas com au dia de uei. Lo senhor que convocava l’òst per un servici de quaranta dias. Convocar l’armada s’aperava convocar lo Ban*. Au cap deus quaranta dias, los soldats que se’n tornavan tà casa. Cada senhor qu’arribava a l’òst dab òmis…

Read More

23 – Los Anglés en Aquitània (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / janvier 13, 2020 / Commentaires fermés sur 23 – Los Anglés en Aquitània (10-12 ans)

Istòria Los Anglés en Aquitània Ducats d’Aquitània e de Gasconha qu’èran arregropats despuish l’an 1063.  En 1094, Guilhèm IX d’Aquitània que’s maridè dab Filipa, sòr deu comte de Tolosa. Un còp lo comte partit tà la crotzada, Guilhèm ataquè Tolosa en díser que la sua hemna ne devèva eretar. Qu’aucupè Tolosa de 1098 a 1100 quan lo…

Read More

22 – La justícia (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / décembre 16, 2019 / Commentaires fermés sur 22 – La justícia (10-12 ans)

Istòria La justícia   La justícia de l’Edat miejancèra* avèva tres nivèus : la justícia « baisha » qui correspondèva au tribunau de polícia de uei lo dia e qui jutjava* deus ahars dinc a 20 sòus d’esmenda, la justícia « mejana » qui correspondèva au tribunau correcionau qui jutjava* deus ahars* de 20 a…

Read More

21 – Monges e mongerias (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / novembre 18, 2019 / Commentaires fermés sur 21 – Monges e mongerias (10-12 ans)

Istòria Monges e mongerias En Gasconha, i avèva seuvas*, marescs e lanas. Tà valorar lo país e susvelhar los poblants, lo rei de França, lo Duc d’Aquitània, lo comte de Gasconha e los senhors hondèn* mongerias sus tèrras qui èran balhadas. Guilhèm Sans de Gasconha hondè*, eth medish, 10 mongerias !   Au sègle 10au,…

Read More

20 – Ua carta de costumas (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / novembre 4, 2019 / Commentaires fermés sur 20 – Ua carta de costumas (10-12 ans)

Istòria (Ua carta de costumas La prumèra carta coneguda qu’ei la d’Auloron, escriuta en l’an 1080. Cartas qu’èran autrejadas* a la hondacion de sauvatèrras, castèthnaus e bastidas on èran precisats los drets deus poblants e deu senhor.   Bernat VI comte d’Armanhac autregè la carta de Castèthnau de Ribèra baisha lo 1er de noveme de…

Read More

19 – Vilas e vilatges (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / octobre 21, 2019 / Commentaires fermés sur 19 – Vilas e vilatges (10-12 ans)

Istòria Vilas e vilatges   A l’epòca deus Romans, lo monde que vivèvan a l’entorn de las villae esparriscladas* en lo parçan. Quan se bastín glèisas o castèths, lo monde que s’arregropèn en quauques maisons. Atau, lo vilatge de L’Arromieu dens lo Gèrs estó creat en l’an 1080 a costat de la cabana d’un ermita.…

Read More

18 – Las crotzadas (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / octobre 7, 2019 / Commentaires fermés sur 18 – Las crotzadas (10-12 ans)

Istòria Las crotzadas Los Turcs que guerrejavan contra l’empèri crestian d’Orient. En l’an 1071, que conquistèn Jerusalèm e empachèn lo romivatge*. Alavetz, lo Papa Urban, qui èra a Clarmont d’Auvèrnha, prediquè en 1095 la desliurança de Jerusalèm. Autanlèu, monde de tots país que partín. Qu’obtengón la remission deus lors pecats, e los lors bens qu’estón…

Read More

17 – Ua Gasconha navèra (10 – 12 ans)

Par Anna-Pèire / septembre 23, 2019 / Commentaires fermés sur 17 – Ua Gasconha navèra (10 – 12 ans)

Istòria Ua Gasconha navèra   Après la batalha de la Castela de 1036, los ducats d’Aquitània e de Gasconha estón arregropats e gavidats* peu Duc Gui-Jaufré. Los Gascons n’ac volón pas e la Gasconha que cambiè.   Lo Biarn qui èra luenh de Bordèu miè ua politica autonòma. Per maridatges, que s’estaquè* las vescomtats d’Auloron,…

Read More

Pelòt eròi o bandolèr ? (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / septembre 16, 2019 / Commentaires fermés sur Pelòt eròi o bandolèr ? (10-12 ans)

Pelòt eròi o bandolèr ?  Pelòt, tau ei lo chafre* balhat a Joan Lamon. Joan Lamon qu’ei un Bigordan de la fin deu sègle XVIII – debuta deu sègle XIX. Que vad a la fin deu sègle XVIII a Soreac en Bigòrra e que’s moreish* en 1816 a Tarba. Que coneishem Pelòt coma lo « Robin…

Read More