Natura

Fabrica un shiulet (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / septembre 28, 2020 / Commentaires fermés sur Fabrica un shiulet (8-9 ans)

NATURA Shiulet Que pòts fabricar un shiulet dab l’òs d’un fruit (abricòt, ceresa, pershec, prua). Pren l’òs e freta’u sus ua pèira tà l’obrir sus un costat. Tira l’amètla* se n’ei pas boharòc* dab ua estaca* o un clau. Boha suu hiu deu horat. Aqueths shiulets que’us hèn parièr dab los copets deus aglands. Alavetz…

Read More

La marmòta (5-7 ans)

Par Anna-Pèire / septembre 7, 2020 / Commentaires fermés sur La marmòta (5-7 ans)

NATURA La marmòta   Que soi la marmòta qui cor per las pradas de la montanha. Tot lo dia, que mingi flors shucosas* e ièrba grassa. Dab las autas marmòtas que hèm espòrt : corsa e bòxa.  Lo vrèspe que hèi lo cluc*. Quina bèra vita ! Que’m cau ocupar deus marmotons e preparar la tuta…

Read More

Las aglas deus Pirenèus (5-7 ans)

Par Anna-Pèire / août 17, 2020 / Commentaires fermés sur Las aglas deus Pirenèus (5-7 ans)

NATURA Las aglas deus Pirenèus Dens los Pirenèus, que pòts véser tres aglas : l’agla botada, l’agla deu Bonelli e l’agla reau.       L’agla botada qu’ei petita coma ua hoa (1 mètre d’envergadura). Que demora dens los bòscs. Que canta e torna cantar cuih cuih cuih.       L’agla deu Bonelli qu’ei…

Read More

L’ariçon (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / juillet 27, 2020 / Commentaires fermés sur L’ariçon (8-9 ans)

NATURA L’ariçon                 Au casau, que trobam ariçons : ariçons de castanhas mes tanben ariçons qui corren. Que son cobèrts de hissons*. L’ariçon deu casau que drom lo dia e que caça* de nueit : vèrmis*, limacs, escargòlhs. Qu’ei l’amic deu jardinèr. En cas de dangèr que’s hica en pelòta…

Read More

Las hoas (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / juin 8, 2020 / Commentaires fermés sur Las hoas (8-9 ans)

NATURA Las hoas Buteo buteo en latin, buzzard en anglés, buse variable en francés, qu’a mei d’un nom en gascon, per exemple, la hoa (Gèrs), la tora (Lanas), la toda (Bearn), la buta (Vath d’Aspa), la votera (Comenge), la bissòca (Medòc) o la bossaca (Vath d’Aran).   Lo mei sovent, que pòdes véser ua hoa…

Read More

Los clucs (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / février 3, 2020 / Commentaires fermés sur Los clucs (8-9 ans)

NATURA Los clucs — E coneishes los clucs ? — Benlèu. N’ac sèi pas. — Que pensi que tiò. Qu’ei un harri, un crepaut petitòt (3,5 cm), marron, vorruguejat*. Que’us entenes per la campanha se t’estremas* de las vilas e deus vilatges. D’abriu a seteme, que cantan tota la neit, sense estangà’s*, ua sola nota cada…

Read More

Ecombrament suu hiu (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / décembre 9, 2019 / Commentaires fermés sur Ecombrament suu hiu (8-9 ans)

NATURA Encombrament suu hiu Los gafets que son a l’escòla. Las huelhas jaunejan*, las huelhas huelhviròlan*… Qu’ei l’òra. Jo, Doat l’aurangleta*, que senti lo hred. E qui ditz ivèrn, ditz que n’i aurà pas mei nat insècte volant a minjar. Que vòi partir. Que consulti los amics suu hiu deu telefòne. — Hòu tira’t deu…

Read More

Madama Fòlcus qu’amainada (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / octobre 14, 2019 / Commentaires fermés sur Madama Fòlcus qu’amainada (8-9 ans)

NATURA Madama Fòlcus qu’amainada Madama Fòlcus, on ès? Ací. Que vivi dens las maisons. Que soi ua aranha. Que soi de bon reconéisher*, qu’èi las patas longas, longas… e qu’aimi de víver de cap envath*.   E’t sembli a un mosquit? Nani. N’èi pas alas. E ne hissi* pas.   Ne veses pas la mia…

Read More

Corbàs coquinàs (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / août 10, 2019 / Commentaires fermés sur Corbàs coquinàs (8-9 ans)

NATURA Corbàs coquinàs   Que m’apèras corbàs, corbaish o agraula. M’arreconeishes pr’amor que soi gran (45 a 50 cm deu cap a la coa) e negre.  En França deu nòrd, que i a sustot lo men cosin, lo corbeau freux. En Gasconha que som las corneilles noires. Qu’èi ua votz arrauca* e que disi croà,…

Read More

La cocurèla (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mars 16, 2019 / Commentaires fermés sur La cocurèla (8-9 ans)

NATURA La cocurèla La cocurèla* qu’ei un cocut* (se ditz tanben un narcís*). Que n’i a de blancas, de jaunas e d’iranjas. La cocurèla jauna qu’ei tota beròja : jauna, en fòrma de trompeta, dab sheis petales. Que floreish* de heurèr dinc a mai. Que sembla timida, delicata. Qu’a un perhum hòrt qui pòt hèr mau…

Read More