8-9 ans

La garbura (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mai 3, 2021

La garbura   Que i a ?… Lo can que trepa* e la gata que miaula. Quauquarren de navèth que’s passa, de segur !… Ah ! Ah ! Qu’ac sèi adara ! Aciu peu miei escur*, Que vèi un hum leugèr pujar de sus la taula, E la flaira* qui’n vien no’m saberé trompar :…

Read More

Lo pihet (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / avril 12, 2021

Lo pihet*   Un còp en tot seguir la lana Peu sendèr deu casso lairat* Que trobèi au ras d’un varat Un dròlle jasut* dens la brana* « Adiu, men ! – Adishatz, Mossur. » Emmanuel Delbousquet   Vocabulari brana : bruyère jàser (jasut) : coucher (couché) lairat : levé, droit pihet : cri  

Read More

Pirèna (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mars 22, 2021

Pirèna   Pirèna qu’ei ua princessa de bèth temps a, la hilha deu rei Bebrics. Un jorn, en tornar d’un trabalh, Ercules qu’encontrè a Pirena. Ercules que demorè tot l’estiu dab la gojata en tot minjar ahragas* e avajons*, en tot banhà’s dens las nèstas. Puish, un jorn, las aucas que traversèn lo cèu e…

Read More

Lo panteon pirenenc (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mars 1, 2021

Lo Panteon Pirenenc   E coneishetz a Pirena, au Joan de l’Ors, au Becut, a la Cama-Cruda ? Que son personatges deu panteon pirenenc. Un panteon qu’ei un ensemble de creaturas, de dius e d’èstes legendàris. Totas las culturas que n’an un : los Grècs, los Romans, los Cèltes, etc… e a noste tanben, que n’i…

Read More

Los elefants shiulaires de Laòs-Haut (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / février 8, 2021

Los elefants shiulaires de Laòs-Haut   Dens un endreit mei lònh que los salsifics, pas lònh de l’endreit aon lo sorelh ven roge, i a un petit país tot blanc, lo Laòs, e tot en haut d’aqueth país i avèva un aute país tot blu, lo Laòs-Haut… Sàbetz çò que l’òm tròba dens aqueth país…

Read More

La Tèrra que vira a l’entorn deu Sorelh (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / janvier 18, 2021

La Tèrra que vira a l’entorn deu Sorelh   En 280 avant Jèsus Crist, un Grèc, Aristarc de Samos, qu’imagina la Tèrra que vira a l’entorn deu Sorelh, mès ne’u pòt pas provar. En 1553, Nicolau Copernic hè calculs qui demostra l’eliocentrisme (centrat sus Èlios, lo Sorelh en grèc) e Galilèu qu’ac confirma dab un…

Read More

Passacarrèra deu 24 de deceme (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / décembre 21, 2020

Tradicion Passacarrèra deu 24 de deceme   Hiu hau ! eras iròlas de Nadau ![Youpi ! Les châtaignes de Noël !] Lo 24 de deceme, los mainats que passan dens las carrèras dab pelhas a tot anar.   A hum ! a hum ! a hum !   Dejà per las maisons que s’aubrishen las…

Read More

Gargantuan (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / décembre 14, 2020

Gargantuan D’on ei Gargantuan, n’ac sabem pas, mes, de segur, que passèc entà nosauts. Que disen que vivèva a l’Edat Miejancèra, que venguèva deu costat de Bordèus e que’s n’anava entà l’Espanha. Era un òme haut sèt còps coma lo cloquèr* de la glèisa. Qu’avèva ua hame* de gigant, e ua garganta* de las granas.…

Read More

La Via leitosa e lo sistèma solar (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / novembre 23, 2020

La Via leitosa e lo sistèma solar   Qu’aperam univèrs l’ensemble de tot çò qui existish. 13,7 miliards d’annadas a, que veng un gran expandiment, lo Big Bang. L’univèrs qu’ei enqüèra tot petit, petit, e qu’ei ua « garbura » hèra densa e hèra cauta. Puish, l’univèrs que vad mei gran e mensh caut. Atòmes…

Read More

L’ors (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / octobre 26, 2020

L’ors   Las de chucar sons urps*, l’ors voló minjar mèu* ; A l’estanga*, l’abelha empleguè tot son hèu*. L’ors ne serà malaut, b’ac sap, mes la hartèra* Eth voló.                 De taus gents be’n coneishi jo hèra…           hi hi hi… Loiset de…

Read More