Sciéncias o Trucs

Comunicar pertot dens lo monde – 1 (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / octobre 11, 2021

SCIÉNCIAS Comunicar pertot dens lo monde – 1 Los equipaments Mercés a internet, que podem comunicar dab tot lo monde e pertot. Internet que vòu díser International Net (hialat internacionau). Atau, internet qu’ei un gran hialat qui entreliga los ordenadors o autes equipaments. Coma fonciona? Tot prumèr, que’t cau un ordenador, un portadís (ordenador portable),…

Read More

1 – La matèria, qu’ei aquò? (9-11 ans)

Par Anna-Pèire / octobre 4, 2021

SCIÉNCIAS 1 – La matèria, qu’ei aquò?   Qu’aperam matèria tot çò qui compausa lo noste univèrs: los planetas, las estelas… tots los objèctes coma un calhau, ua borsa de plastic, ua cadièra, un estilo, ua veitura… tots los èstes coma ua flor, un can, un òme… E l’aiga e l’aire tanben. Que son compausants…

Read More

Las sasons (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mai 24, 2021

NATURA Las sasons Sus la Tèrra, que hè calor, un pauc e pas tròp. Pr’amor la Tèrra que recep l’energia, la lutz deu Sorelh, un pauc e pas tròp.     La Tèrra  ne recep pas la medisha energia pertot ni a cada moment de l’annada. A l’equator, la lutz que travèrsa un pauc d’atmosfèra…

Read More

La Tèrra que vira a l’entorn deu Sorelh (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / janvier 18, 2021

La Tèrra que vira a l’entorn deu Sorelh   En 280 avant Jèsus Crist, un Grèc, Aristarc de Samos, qu’imagina la Tèrra que vira a l’entorn deu Sorelh, mès ne’u pòt pas provar. En 1553, Nicolau Copernic hè calculs qui demostra l’eliocentrisme (centrat sus Èlios, lo Sorelh en grèc) e Galilèu qu’ac confirma dab un…

Read More

Lo còs (5-7 ans)

Par Anna-Pèire / décembre 7, 2020

SCIÉNCIAS Lo còs     Qu’avem un sarròt de mots entà parlar deus dits : Dit poç : pogar ; cracapedolh, clacapedolh, matapiòcos [écrase-pou] ; arrapa-quan-pòt [attrape quand il peut] Dit indici : dit segond ; lecatopins [lèche-pots], lecapadena [lèche-poêle] ; escarratopia, curatopia [récure-pot] ; gosta-la-saussa [goute la sauce] ; dit shucader [doigt à sucer] ;…

Read More

La Via leitosa e lo sistèma solar (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / novembre 23, 2020

La Via leitosa e lo sistèma solar   Qu’aperam univèrs l’ensemble de tot çò qui existish. 13,7 miliards d’annadas a, que veng un gran expandiment, lo Big Bang. L’univèrs qu’ei enqüèra tot petit, petit, e qu’ei ua « garbura » hèra densa e hèra cauta. Puish, l’univèrs que vad mei gran e mensh caut. Atòmes…

Read More

L’atòme, qu’es aquò ? (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / novembre 2, 2020

SCIÉNCIAS L’atòme, qu’es aquò ?   L’atòme qu’ei la mei petita partida d’un còs, qu’ei a díser d’un gas, d’un liquide o d’un solide. Un Grèc, Democrites, qu’avèva imaginat de copar un irange en dus, puish en dus, puish en dus… dinc a arribar a un tròç que ne podèva pas mei copar, e que…

Read More

Viatjar dens l’espaci (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / octobre 5, 2020

SCIÉNCIAS Viatjar dens l’espaci   Tà viatjar sus Tèrra, que prenguem un veïcule, que botam carburant. Quan ne n’i a pas mei, que nos arrestam en ua pompa d’essença, lo plen e haut !   Per exemple, en Australia, los camions que deven rotlar longtemps sense tornar prénguer gasòli. Qu’ajustan sèrvas* pertot (en jaune sus…

Read More

Lo torn deu monde (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / juin 29, 2020

Lo torn deu monde de Gasconha estant   Matilda Susbielles e los 3aus deu Collègi Paul-Eluard, Tarba  

Read More

Avisa’t aus dangèrs (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mai 25, 2020

Avisa’t aus dangèrs       Aten que sia partit lo bus avant de traversar Un còp devarat deu bus, aten que sia partit tà véser de plan los veïcules qui rotlan, e tà que los conductors te védian tanben.     Escota çò qui’s passa peu torn de tu   Sias plan atentiu aus…

Read More