10-12 ans
L’aspirador de Gaspar (10-12 ans)
L’aspirador de Gaspar Gaspar qu’avèva en hasti los dissabtes matin per ua sola rason: qu’èra ad eth de passar l’aspirador dens la sua cramba. E n’èra pas un aspirador modèrne, un d’aqueths robòts qui’s passejan solets per l’ostau en esquivar los mòbles. Tornada qu’èra un cilindre roi, pesuc e cobèrt de rajaduras, dab un…
La vita sosterrana (10-12 ans)
NATURA La vita sosterrana En Gasconha, quan plau, l’aiga que se’n va per arriulets, arrius e fluvis de cap a l’ocean qu’aperam «La mar grana» o «Lo gran tòs». Mes en cèrts lòcs, l’aiga de la ploja qu’entra dens lo sòu e que desapareish. Que fòrma jaças freaticas, jaças sosterranas, e tanben arrius e lagòts…
la jaça freatica (10-12 ans)
NATURA La jaça freatica La jaça freatica qu’ei ua jaça d’aiga devath la tèrra. Quan plau, l’aiga que cor peus arriulets, peus arrius e peus fluvis de cap a la mar. Mes ua partida de l’aiga ne cor pas e que s’infiltra dens lo sòu. Aquera aiga infiltrada que permet de hèr béver las plantas.…
La formacion de las ròcas (10-12 ans)
NATURA La formacion de las ròcas Las ròcas que son compausadas d’ua mescla de mineraus. Que pòden estar d’origina volcanica, sian hòragetadas sancèras hens l’aire peus volcans, sian formadas per lo magma tot d’un còp en·hredit au contacte de l’aire. Basalt, granit, marme que son d’origina volcanica. Dab l’erosion deu vent, de la ploja, deus…
La gravitat o l’atraccion terrèstre (10-12 ans)
SCIÉNCIAS La gravitat o l’atraccion terrèstra Se lanças un calhau en l’aire, que cad tostemps per tèrra. Ua huelha de papèr, mes leugèra que lo calhau, cad lentament. Ua pluma d’ausèth, enqüèra mes leugèra que la huelha, que viroleja abans de tocar tèrra. Mès quin se hè que las causas ne volan pas e caden…
Lo noste Enric (10-12 ans)
Istòria Lo noste Enric Lo noste Enric que vad au castèth de Pau en 1553. Son pair que’u freta los pòts dab alh e qu’u balha ua gotèta de Juranson. Atau, Enric que serà hòrt! A la mort de la mair, Joana de Labrit, en 1572, Enric qu’ei coronat rei de Navarra. Puish, après las…
La balena (10-12 ans)
NATURA La balena Tà començar l’annada, perqué pas descobrir ua « istòria coma atau » d’un contaire anglés deu grans: Rudyard Kipling, neishut a Bombai en Índia. Ací qu’as lo ligam. Que nos parla de las balenas. Las coneishes? Que son mamifèrs. D’alhors, lo lor ancèstre qu’ei un animau terrèstre dab quate camas e que s’apèra lo…
8- Neptun lo planèta acerà (10-12 ans)
SCIÉNCIAS Neptun Conéisher los planetas deu sistèma solar: quate de ròcas (que disem planetas tellurics), dus de gas, dus de glaç. Episòdi 8: Neptun Neptun qu’ei lo darrèr planeta deu sistèma solar, lo ueitau a partir deu Sorelh, après Mercuri, Vènus, Tèrra, Mars, Jupitèr, Saturne e Uranus. Neptun qu’ei lo nom deu dieu roman de las aigas, las honts e…
6- Saturne lo planèta de gas (10-12 ans)
Saturne o planèta de gas Conéisher los planetas deu sistèma solar: quate de ròcas (que disem planetas tellurics), dus de gas, dus de glaç. Episòdi 6: Saturne Saturne qu’ei lo planeta sheisau a partir deu Sorelh, après Mercuri, Vènus, Tèrra, Mars e Jupitèr. Que’u pòts véser dens lo cèu. Qu’èra conegut durant l’Antiquitat e lo son…
5- Jupitèr la gigante (10-12 ans)
SCIÉNCIAS JUPITÈR Conéisher los planetas deu sistèma solar: quate de ròcas (que disem planetas tellurics), dus de gas, dus de glaç. Episòdi 5: Jupitèr Jupitèr qu’ei lo planeta cincau, après Mercuri, Vènus, Tèrra, Mars e la cinta d’asteroïdes. Dens aquera cinta, la talha d’un asteroïde que va de la d’un gran de posca dinc a quauquas…