Mitologia 5- Eracles
Los Grècs que l'apèran Eracles, los Romans Ercules. Sovent, las gents que'u coneishen mes dab lo nom latin. Lo pair qu'ei Zèus, lo rei deus dius, e la mair ua umana, Alcmèna, la princessa de Micènas. Èra, la divessa e la hemna de Zèus, n'accèpta pas aquera infidelitat. Un còp, que hè vénguer Eracles hòu e, en aqueth pos de holia, que tua la sua hemna e los sons hilhs. Eracles, desesperat, que va véser la Pitia de Dèlfes, la persona mes sabenta de l'epòca tà predíser l'avénguer.
— Que serviràs lo ton cosin Euristès e que haràs los dotze trabalhs que't comandarà. Atau que seràs desliurat de la malícia d'Èra, ce ditz l'oracle.
Alavetz, Eracles que va complir dotze trabalhs que'u van hèr la sua renommada. Pendent sègles, òmes que van saunejar de vénguer tan hòrt coma Eracles. Totun, a cada trabalh, Eracles va descobrir coma véncer per la sua valor e non pas per la sua fòrça. Atau los dotze trabalhs que son un camin d'iniciacion tà vénguer un òme.
Peu son trabalh detzau, Eracles que dèu panar los bueus de Gerion, lo hilh monstruós deu titan Ocean qu’a tres caps, sheis braç e tres còs units a la talha. Après aver tuat Gerion, Eracles que mia lo tropèth tà Micènas. Pendent lo viatge, que passa per un camin que bordeja la Mediterranèa. En arribar aus entorns de la termièra actuau enter França e Espanha, qu’encontra Pirena, la hilha deu rei Bebrics. Eracles que demora tot l’estiu dab la gojata en tot minjar ahragas e avajons, en tot se banhar dens las nèstas. Puish, un jorn, las aucas que traversan lo cèu e Eracles que’s bremba de la sua mission. L'eròi impulsiu que partís autanlèu sense prevénguer Pirena.
Alavetz, Pirena que randoleja ací e aquí, e que's dèisha morir dens l’espuga de Lombrivas. Mès Eracles que torna entà retrobar Pirena que n’a pas oblidat.
Arribat au lòc on s’èran aimats, qu’enten çò que s’ei passat. Alavetz que l’aufrís un present a la talha de la sua pena en crear ua serrada majestuosa: los Pirenèus.
Atau lo mite grèc d'Eracles que veng tanben lo mite de la creacion de las montanhas nostas.
Tà conéisher les dotze trabalhs d'Eracles, que pòts legir: Ercules l'iniciat, Anne-Pierre Darrées, Edicions Reclams, 2021
Ref: Le mythe de Pyrène
Vocabulari
ahraga: fraise
Alcmèna: Alcmène
avajon: myrtille
bordejar: longer, passer au bord
Èra: Hera
Eracles: Heracles
Ercules: Hercule (nom d'Heracles en latin)
espuga: grotte
malícia: colère
Micènas: Mycènes
panar: voler
Pitia de Dèlfes: Pythie de Delphes
pos: poussée ; pos de holia: coup de folie
randolejar: errer
serrada: chaine de montagnes
termièra: frontière