Mitologia 6- Los ciclòps

Dens la mitologia grèca, los ciclòps que son mostres gigants. Qu'an un sol uelh au miei deu front.

Los prumèrs ciclòps

Los prumèrs tres que son los hilhs d'Orànos lo diu deu cèu e de Gaia la divessa de la tèrra. Que representan la fòrça e lo poder. A la loa neishença, lo pair que'us embarrèc dens lo Tartar, la preson deus in·hèrns, pr'amor qu'estoc espantat per la loa fòrça. Mès Zèus, lo rei deus dius, que'us liberèc. D'ara enlà, que serviscon Efaïstos lo diu deu huec e de la harga e que horniscon las armas aus dius. Per exemple, que harguèn lo trident tà Poseïdon lo diu de la mar, l'arc e las sagetas tad Artemis, la divessa de la caça, lo casco qui hè invisible tad Ades, lo mèste deus in·hèrns, lo pericle entà Zèus.

Los ciclòps pastors

D'autes que son pastors. Que neurishen motons, que minjan çò que la tèrra produsís. A còps, que devòran los tropèths o los umans que venguen suus lors territòris o dens las loas espugas. Un ciclòp plan conegut que s'apèra Polifèm, hilh de Poseïdon e de la ninfa Toosa. Que vivèva dens ua espuga en Sicília e qu'avoc benalèjas dab Ulisse, un eròi grèc.

Un aute, conegut en Gasconha, qu'ei lo Becut, dit tanben Tartaro en Arièja e au país basco. Que mesura sèt canas (dotze mètres sheishanta). Que neurish motons deus còrns d'aur. Mès, avisatz-vos, ne'us cau pas panar!

Que i a mes d'ua legenda que conta las suas benalèjas: "lo Becut", "lo Becut panat", "lo hilh deu Becut", "la mairastra e la Becuda" (la sua hilha)... 

L'ua de las legendas

A Sent Julian de Bòrn, lo Becut qu'avèva tuat tot un tropèth de motons. Lo pastor que decidiscoc de se venjar e que demandèc l'ajuda de la mair deu vent. En efèit, lo Becut afirmava que podèva córrer mes viste que lo son hilh, lo vent. 

Alavetz, la mair deu vent que bohèc, que bohèc suu Becut... e lo Becut que's botèc a córrer. Arribat a la mar grana, que's devoc arrestar, alavetz qu'estoc sepelit a plaser devath los sables. Uei, que podem véser enqüèra ua duna immensa neishuda ad aqueth endret. Mès, en cavar, que poirem trobar lo son crani gigant dab un clòt d'uelh…

Vocabulari

a plaser: lentement

cana: toise (=6 pieds, soit 1,80 m)

ciclòp: cyclope (qui veut dire œil rond en grec)

clòt d'uelh: orbite (de l'œil)

embarrar: enfermer

espantar: terrifier

espuga: grotte

harga: forge ; hargar: forger

mar grana: océan

ninfa: nymphe (divinité féminine de la nature)

ruste: rustre, sauvage

sageta: flêche

sepelir: ensevelir