Efèstos e los automats
L'Iliada qu'ei ua epopèa escriuta per Omèr au sègle VIIIau abans Jèsus Crist. Que'ns parla d'Efèstos, lo diu grèc deu huec, de la harga e de la metallurgia.
Que fabrica objèctes de non pas créder com las pòrtas de l'Olimp qui s'obreishen d'eras medishas, o los bohets de la harga qui tribalhan de faiçon autonòma, comandadas per la votz deu diu.
En suberhèita, que fabrica objèctes que’s desplaçan per eths medishs – trespès per exemple – provedits de ròdas d'aur, que van tot sols portar causas a l’amassada deus dius puish que tornan a la lor plaça (un pauc com lo robòt actuau "Diablo").
De la medisha faiçon, que hè gojas d’aur tà l’assistir en lo son tribalh, cans que guardan lo palais d'Alquinós, ua agla tà Zèus, taurs e chivaus hargats. Que son çò qu’apèran automatoi en grèc, e qu'aperaram nosautes mei tard «automats».
Ne s’ageish pas de magia. "Las soas creacions que son los fruts de sabentas reflexions", ce nos disen los tèxtes ancians. En hèit, dab los mots de uei, que crea èstes vius enter umans e robòts.
Que va mei enlà e que crea un gigant de bronze, Talòs qui da lo torn de l'isla de Creta tres còps per dia e qui hòrageta los piratas e los envadidors en los peirassejant, o en los estrenhent deu son còs rogit au huec. Atau qu’empara l'isla, lo rei Minos e tanben la sua mair Euròpa quan Minos se dèu absentar. De segur, ne se pòt pas véncer, lhevat se’u tocatz en un endret deu son cavilhar on tien aqueth defaut qui dèisha aparéisher la vea unica qui adaiga lo son còs sancèr.
Vocabulari
adaigar: irriguer
Alquinós: Alkinoos
bohet: soufflet
cavilha: cheville
Efèstos: Héphaïstos
goja: servante
emparar: protéger
en suberhèita: en surcroit, en plus de cela
estrénher: étreindre, serrer
frut: fruit
harga: forge
hòragetar: rejeter
Omèr: Homère
peirassejar: lapider, jeter des pierres
provedir: munir
trespès: trépied