La formacion de las ròcas
Las ròcas que son compausadas d’ua mescla de mineraus. Que pòden estar d’origina volcanica, sian hòragetadas sancèras hens l’aire peus volcans, sian formadas per lo magma tot d’un còp en·hredit au contacte de l’aire.
Basalt, granit, marme que son d’origina volcanica. Dab l’erosion deu vent, de la ploja, deus glacèrs e deus arrius, la ròca que’s copa en tròç de mei en mei petits. Atau, la ròca que’s transfòrma en calhaus, en gravèr puish en sable.
Qu’utilizam los mineraus embarrats hens la ròca qui son aur, argent, coire, zinc o pèiras preciosas com diamants o robin en cavar minas gigantas. Que’n cau tirar hèra de cròca tà aver chic de mineraus.
Las ròcas que pòden tanben estar sedimentàrias. L’apielatge de calhaus, de boès, d’èrba, de coscolhas e d’autes materiaus, dab la ploja e lo temps que’s transfòrma en ròca. L’argèla, lo calcari e lo carbon que son ròcas sedimentàrias.
ua cheminèia de las hadas
.
Ròcas que pòden formar ua cheminèia de las hadas. Lo vent e l’aiga que minjan la ròca tendra mes lo som qu'ei protegit per ua ròca dura. Que diserem un capèu.
Aqueras ròcas que son fragiles com lo calcari qui hon dab l’aiga.
.
.
.
A còps, quan copam ròcas, que trobam òssas de bèstias preïstoricas com mamots o dinosaures, o de plantas empresoats.
.
.
.
Vocabulari
apielatge: empilage, amoncellement
cavar: creuser
coire: cuivre
coscolha: coquillage
cròca: gangue (partie des roches qui entourent les minerais ou les gemmes)
hòragetar: rejeter
robin: rubis