Lo tòr
Lo tòr qu'ei un fenòmen naturau. Que torra quan la temperatura de l’aire passa en devath de zero grad. L’aiga que’s transfòrma en glaç.
La natura que’s cobreish de blanc de torrada: las huelhas deus arbres, la ièrba deus camps. L’aiga mòrta que vad glaç. Qu’ei meravilhós.
Los arrius ne torran pas a noste. Mes, en los país nordics, quan torran, que’s cobreishen de tant de glaç que s’i pòd har patin de glaça o rotlar dessús en autò.
Lo glaç a un gran volume. Se pleas a miejas una botelha d’aiga e que la deishas dehòra, quan torra la nuèit, l'endemaitin, la glaç plea quasi tota la botelha. Qu’ei en pra’mor de quò que cau cobrir las canavèras d’aiga corrente tà que ne petan pas quan torra.
Lo tòr que pòt estèr fabricat tà conservar los aliments au hred com en los congelaturs.
Vocabulari
a miejas: à moitié
aiga mòrta, aigalada: eau stagnante
endemaitin: lendemain matin
grad: degré
tòr o gèu: gel
torrada: gelée
torrar: geler