Los tèrratrems
Après un tèrratrem en Itàlia
Las placas tectonicas que’s tuman. Quan la possada ei tròp hòrta, las ròcas que s’aclapan tot d’un còp en crear un tèrratrem.
Qu’ei com quan hès tumar duas biscueitas sus la taula. Au cap d’ua pausa, que s’esglahan totas duas en mantuns tròces.
Cada dia, que i a mei d’un tèrratrem pertot dens lo monde. Mes que son petits e ne’s senteishen pas. A còps, un gran tèrratrem que hè domaus deus grans.
L’epicentre deu tèrratrem qu’ei l’endret on las ròcas s’aclapan. La magnitud sus l’escala de Richter que calcula la fòrça deu tèrratrem. L’escala que va de 1 a 10 tau mei hòrt.
- Dinc a 3, un seïsme qu'ei a pena sentit per las gents;
- de 4 a 5, qu'ei sentit mes que causa drin de domaus;
- a partir de 6, qu'ei destructor.
En Gasconha, los tèrratrems que’s concentran dens los Pirenèus. En 1967, un tèrratrem deus hòrts que destrusí lo vilatge d’Areta en Bearn.
Se’n vòs saber mei suus tèrratrems, que cau visitar Epicentre, un centre, situat au pè deu funicular deu pic de Gèr a Lorda. Qu'explica tot.
Vocabulari
aclapà's: s'écrouler
esglahà's: s'écrouler
placa tectonica: granas placas de pèira qui son de 100 a 200 km devath la susfàcia deu sòu
tèrratrem: tremblement de terre
tumar: heurter, tamponner