Natura

Lo cocut (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mai 27, 2024

NATURA Lo cocut Co co, co co, ce hè lo cocut. Lo cocut qu’ei un ausèth migrator qui minja arrucas. Qu’ei de la talha d’ua tortora (33 cm). Que passa l’ivèrn en Africa e qu’arriba a noste a la fin deu mes de març. En abriu, lo cocut canta mòrt o viu, ce ditz l’arreproèr. Au…

Read More

La graulha (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mai 6, 2024

NATURA La graulha La graulha que viu dens l’aiga: varats, clòts e estanhs. Que n’i a ueit espècias diferentas en Gasconha. La graulha que s’entén a cantar l’estiu quan cèrca a un mascle. Que pon uèus estacats per gaspas a ua planta devath l’aiga. Au cap d’un mes, naishen cabòç qui vaderàn graulhòtas.     Las graulhas…

Read More

Ausèths deu casau (5-7 ans)

Par Anna-Pèire / avril 27, 2024

NATURA Ausèths deu casau   De segur, qu’as vist ausèths dens lo ton casau o au torn deus ostaus. Coma los reconéisher? Lo colom qu’ei un béth ausèth dab blanc sus l’ala e suu còth.  La tortora qu’a las alas rossas e que gorgola.  L’agaça qu’ei negra e blanca. Coma canta sovent e lontemps tà…

Read More

Qu’ei lo som? (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / avril 15, 2024

NATURA Lo som Lo som qu’ei lo moment pendent lo quau dromim. Tots los animaus que deven dromir, los uns mes que los autes, coma lo gat. Daubuns animaus que dromen pendent mes d’ua setmana entà passar l’ivèrn, coma los ors o las marmòtas. Que disem qu’ivèrnan. Per contra, lo daufin non drom pas jamès completament. Quan ua mieitat deu…

Read More

Lo vent (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / juillet 3, 2023

NATURA Lo vent Dens l’atmosfèra, l’aire que muda*. La rotacion de la Tèrra e la diferéncia de calor dens l’aire (los anticiclònes) que hèn lo vent. Que balham noms aus vents tà’us reconéisher e parlar d’eths. Lo vent Alisi que boha en direccion de l’Equator. Los batèus de velas que se’n servivan tà avancar. Quan…

Read More

Timbrada: Jan-Eric Fabre (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / juin 26, 2023

NATURA Jan-Enric Fabre   Jan-Enric Fabre qu’ei un arregent avaironés qui s’interessè a la botanica (estudi de las plantas) e a l’entomologia (estudi deus insèctes).  Que s’especializè dens l’estudi deus insèctes dens la natura (etologia). Que s’interessè tanben aus camparòus e que’n hasó pintruras de las beròjas.   Los vèrmis que balhan la seda que…

Read More

L’auratge (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / juin 12, 2023

NATURA L’auratge Los auratges que’s fòrman dens los crums aperats Cumulonimbus. Aquestes crums que son hèra hauts en altitud. Quan lo baish deu crum ei caut e cargat d’umiditat e lo som hred e eishuc*, que’s crea un corrent qui mia gotètas d’aiga deu baish deu crum de cap au som. Quan la temperatura deu…

Read More

La maria blanca (5-7 ans)

Par Anna-Pèire / mai 29, 2023

NATURA La maria blanca Que soi lo mei petit vutre* qui viu dens las Pireneas. Qu’ei lo cap jaune, las plumas blancas e lo cap deu bèc negre. Que minji los carnús* dens la montanha e tanben uèus. Tà cracar lo clèsc*, que’m serveishi de calhaus. Qu’ei lo guisèr* e lo molet* hèra largs. Atau…

Read More

La ploja (10-12 ans)

Par Anna-Pèire / mai 22, 2023

NATURA La ploja La ploja qu’ei hèita de gotètas d’aiga qui caden deus crums*. Que’s fòrma quan aire caut encontra aire hred. L’aire caut mei leugèr e cargat de vapors d’aiga, que puja dens l’atmosfèra. En altitud, que s’enhredeish e la vapor d’aiga e’s transfòrma en gotètas de mei en mei bèras qui caden en…

Read More

La Maria blanca (8-9 ans)

Par Anna-Pèire / mai 15, 2023

NATURA La maria blanca   Que soi lo mes petit vutre d’Euròpa qui viu dens los Pirenèus. Qu’ei lo cap jaune, las plumas blancas e lo cap deu bèc nere. Qu’arribi en heurèr tà víver dens los Pirenèus e que me’n torni en Africa en seteme. Dens la montanha, que m’encairi* en ua espuga*.  Non…

Read More